7 sonuçtan 1 ile 7 arası

Konu: Modlar

  1. #1
    Gitar Dersi Video
    Durumu: mk61 çevrimdışı
    Üyelik tarihi: Jul 2009
    Yer: Trabzon
    Yaş: 26
    Mesajlar: 795
    Ettiği Teşekkürler: 246
    278 Mesajına 478 Teşekkür Edildi.

    Arrow Modlar

    Merhaba arkadaşlar. Ne zamandır aklımdaydı böyle bir konu açmak ama bir türlü olmamıştı. Forumda eksikliği hissedildiği için de daha fazla ertelemek istemedim. Bir çok kişinin merak ettiği bir konu olduğunu biliyorum. O yüzden başlayalım lafı fazla uzatmadan.


    Modlar

    Modlar majör dizilerden elde ediliyor arkadaşlar. Blues'dan Rock'a, Heavy Metal'e her türlü müzikte kullanılabilirler. Caz müzikte çok fazla kullanılırlar. Mod konusu her gitaristin hakim olması gereken bir konu, çok önemli.

    Modları nasıl elde ediyoruz, ona bir bakalım önce. Örnekleri de arızasız bir dizi olduğundan ve daha kolay anlaşılacağından C majör dizi üzerinden yapalım. C majör dizi:

    C . . D . . E . . F . . G . . A . . B . . C
    I . . II .. III .. IV .. V .. VI . VII . VIII . ---> Derece (Ses)

    Şimdi sırasıyla modları inceleyelim:

    1. Ionian: Herhangi bir majör diziyi aynen yazdığımızda bu modu elde ederiz. C majör dizisini aynen yukarıdaki şekilde yazdığımız zaman "C Ionian" modunu elde ederiz. Ionian denen mod majör dizinin ta kendisi görüldüğü üzere, modal müzikte bu isim verilmiş majör diziye.

    2. Dorian: Herhangi bir majör diziyi II. derecesinden başlayarak yazdığımızda bu modu elde ediyoruz. C majör dizisini II. derecesinden başlayarak yazalım:

    D E F G A B C D

    İşte dorian modu. Kök ses D olduğu için "D Dorian" diyoruz. Dorian moduna ulaşmak için b3-b7 formülünü de kullanabiliriz. Yöntem şu; D majör dizisinin (D E F# G A B C# D) 3. ve 7. sesine bemol ekliyoruz. O sesler de diyezliydi zaten, bemol eklenince naturel oldular ve arızasız bir dizi elde etmiş olduk. Dorian moduna ulaşmanın en pratik yolu ise herhangi bir minör dizinin 6. sesine diyez eklemektir.

    3. Phrygian: Herhangi bir majör diziyi III. derecesinden başlayarak yazdığımızda bu modu elde ediyoruz. C majör dizisini III. dereceden başlayarak yazıyoruz ve E Phrygian:

    E F G A B C D E

    Formülü b2-b3-b6-b7. E majör dizisinin (E F# G# A B C# D# E) 2, 3, 6 ve 7. seslerine bemol ekliyoruz. Phrygian'a Türk Müziği'nde "Kürdi" deniyor. Yukarıdaki dizi E kürdi yani. Phrygian moduna ulaşmanın en pratik yolu herhangi bir minör dizinin 2. sesine bemol eklemektir.

    4. Lydian: Majör diziyi IV. derecesinden başlayarak yazdığımızda elde ederiz. C majör dizisini IV. dereceden başlayarak yazıyoruz ve F Lydian:

    F G A B C D E F

    Formülü #4. F majör dizisinin 4. sesine diyez ekliyoruz. Dizinin tek arızası vardı, o da 4. ses Bb'dü, diyez eklenince naturel oldu.

    5. Mixolydian: Majör diziyi V. derecesinden başlayarak yazdığımızda elde ederiz. C majör dizisini V. dereceden başlayarak yazıyoruz ve G Mixolydian:

    G A B C D E F G

    Formülü b7.

    6. Aeolian: Majör diziyi VI. derecesinden başlayarak yazdığımızda elde ederiz. C majör dizisini VI. dereceden başlayarak yazıyoruz ve A Aeolian:

    A B C D E F G A

    Formülü b3-b6-b7. Bu formül ile herhangi bir majör diziyi minör yapabiliyoruz. Arkadaşlar diziyi tanımışsınızdır herhalde, bildiğiniz A minör. Yani aeolian denen mod da minör dizinin ta kendisi.

    7. Locrian: Majör diziyi VII. derecesinden başlayarak yazdığımızda elde ederiz. C majör dizisini VII. dereceden başlayarak yazıyoruz ve son mod B Locrian:

    B C D E F G A B

    Formülü b2-b3-b5-b6-b7. Bu moda ulaşmanın en pratik yolu ise herhangi bir phrygian modunun 5. sesine bemol eklemektir.

    Şöyle özetleyelim:

    1. C Ionian (Majör): C D E F G A B C
    2. D Dorian (b3-b7): D E F G A B C D
    3. E Phrygian (b2-b3-b6-b7): E F G A B C D E
    4. F Lydian (#4): F G A B C D E F
    5. G Mixolydian (b7): G A B C D E F G
    6. A Aeolian (Minör) (b3-b6-b7): A B C D E F G A
    7. B Locrian (b2-b3-b5-b6-b7): B C D E F G A B

    Şimdi, yukarıda C majör dizi modlarını yazdık. Peki nasıl yaptık bunu; tamamen bu dizinin seslerini kullanarak. Sadece farklı kök sesler aldık. Şuraya varmaya çalışıyorum; C majör dizinin tüm modları C majör dizi ile aynı seslere sahip. Öyle de olmalı, aksi halde o dizinin modu olmazlardı zaten. Demek ki C majör dizisi hangi akorları alıyorsa modları da o akorları alıyor, C majör dizisinin klavyedeki pozisyonları neyse tüm modlarınınki de o. Yapmamız gereken kök sese dikkat etmek.

    "Madem tüm sesler aynı, fark bunun neresinde?". Fark kök seste arkadaşlar. C majör dizi ve tüm modları aynı seslere sahipler; fakat hepsinin kök sesi farklı ve bu, dizinin verdiği hissiyatı tamamen değiştiren bir şey. Modların amacı zaten bambaşka tatlar elde etmek. Youtube'da bir A minör bir de G mixolydian solo izleyin en basitinden ve farkı kendiniz görün. Bu konuyla ilgili, "durucu ve yürüyücü sesler" kavramından da bahsetmek lazım. Bir dizinin durucu sesleri 1, 3 ve 5. sesleridir; diğer sesler yürüyücüdür. Adları üstünde; durucu sesler üzerinde daha uzun süre durabildiğiniz daha kararlı seslerdir, yürüyücü sesler ise yürümek isterler. Bir dizideki yürüyücü herhangi bir ses, çalındığında farklı bir sese bağlanmak ister; bunları bir köprü, bir geçiş notası olarak düşünmeliyiz. İşte fark burada. Modların sesleri aynı ama kök ses, durucu-yürüyücü sesler hepsinde farklı farklı ve bu da tadı değiştiriyor. Bunlar çok önemli, modların hissiyatını anlamanız konusunda da size epey yardımcı olacaklar. Durucu ve yürüyücü sesleri olması gerektiği gibi kullandığınız anda hissiyatı doğru yansıtmış olursunuz. Yanlış kullanmanız durumunda zaten farkı yaratamamış olursunuz ve çaldığınız şey minör dizi, majör dizi melodisi olmaktan öteye gidemez. Modlarla ilgili çok fazla örnek izleyin, dinleyin ki kulağınız alışsın yavaş yavaş. Ayrıca modlarla yazılmış altyapılar üzerinde pratik de yapmalısınız. Böylece onları tanımaya başlayacak ve gittikçe daha verimli şekilde kullanabileceksiniz.

    C majör dizisinde yedili akorlar ve onlara karşılık gelen modlar:

    1. Cmaj7 ---> C Ionian (Majör)
    2. Dm7 ---> D Dorian
    3. Em7 ---> E Phrygian
    4. Fmaj7 ---> F Lydian
    5. G7 ---> G Mixolydian
    6. Am7 ---> A Aeolian (Minör)
    7. Bm7b5 ---> B Locrian

    Cmaj7-G7-Am7-Fmaj7 gibi bir akor döngüsü hayal edin. Bu döngüde Cmaj7 akoruna C ionian, G7 akoruna G mixolydian, Am7 akoruna A aeolian, Fmaj7 akoruna da F lydian çalabiliriz örneğin. Nasıl olacak bu iş diye düşünenlere şöyle izah edeyim; Cmaj7 akorunun seslerine bakalım önce. Akor 1-3-5-7 şeklinde 4 sese sahip; C-E-G-B. Bu sesler aynı zamanda C ionian'ın 1, 3, 5 ve 7. sesleri. Yani Cmaj7 akoru C ionian modunun I. derece yedili akoru ve en kararlı etkiye sahip. İşte bu yüzden bu akora bu modu çalabiliyoruz. Aynı şekilde G7 akorunun seslerine bakalım: G-B-D-F. Bunlar da G mixolydian'ın 1, 3, 5 ve 7. sesleri. İncelerseniz Am7 ve Fmaj7 akorlarında da durumun böyle olduğunu görebilirsiniz. Görüldüğü üzere döngüdeki her akora ayrı bir mod çalabiliyoruz ve tüm bu modlar C majör dizinin modları. Yani sesler aynı ama daha önce de söylediğim gibi her birinin verdiği hissiyat ayrı olduğu için aralarında fark var. Önemli olan bu farkı hissettirebilmek. Arkadaşlar bunlar gerçekten vizyon genişleten konular. Mod konusunu hiç gezmediğiniz, görmediğiniz bir ülke olarak düşünebilirsiniz. Her mod ayrı bir şehri temsil ediyor ve her şehir ayrı güzel. Bu konuyla o şehirleri görmüş olacaksınız, parçalarınızda bambaşka tınılar olacak, dinleyicinize bambaşka şeyler hissettirebileceksiniz. Cidden çok güzel bir konu.

    Akorlara kullanılabilecek modlar konusunu biraz genişletiyoruz. Yukarıdaki döngüdeki akorları "tek tek" inceleyelim, yani bir döngünün parçası olarak düşünmüyoruz onları şimdilik. Ne demiştik; 1, 3, 5 ve 7. sesler aynı olacaktı. Örneğin Cmaj7 akoruna C ionian çalabiliyorduk. Peki başka bir mod çalamaz mıyız bu akora? Tabii ki çalabiliriz. G majörün IV. derece moduna, yani C lydian'a bakalım (C majör dizinin 4. sesine diyez ekliyoruz.): C D E F# G A B C. Gördüğümüz gibi 1, 3, 5 ve 7. sesler yine C-E-G-B. Demek ki Cmaj7 akoru üzerindeyken C lydian modunu da kullanabiliyoruz, Cmaj7 akoru C lydian modunun da I. derece akoru. Bu mantıkla normalde G7'ye yalnız G mixolydian, Am7'ye A aeolian modunun dışında A dorian (A B C D E F# G A) ve A phrygian (A Bb C D E F G A), son akor Fmaj7'ye ise F lydian dışında F ionian (F G A Bb C D E F) çalabiliriz. Peki yukarıdaki akor döngüsünde, bahsettiğim bu ekstra modları kullanabilir miyiz sizce? Cevap hayır arkadaşlar. Yukarıdaki döngüdeki akorların seslerine baktığımızda görüyoruz ki C majör dizinin seslerini içeriyor. Biz misal ilk akora C lydian kullanırsak tonun dışına çıkmış oluruz; çünkü bu modda F# var. Dediğim gibi Cmaj7 akoruna C lydian da kullanılır; fakat bunu uygun koşullarda yaparsanız olur, tonun dışına çıkarsanız olmaz. Döngünün Cmaj7-Am7 olduğunu düşünelim. Burada ilk akora C ionian da çalarız C lydian da çalarız mesela. İkinci akora ise A aeolian ve A dorian çalabiliriz. Am7 akoruna normalde A phrygian da çalabiliyoruz; fakat bu akor döngüsünde de A phrygian'ı bu akora kullanamıyoruz örneğin. Aksi halde ton dışına çıkmış oluruz. İşin mantığı bu, iyi kavramaya çalışın. Demek ki bir akor döngüsü birden fazla dizi alabiliyormuş. Öyle bir döngüyle karşılaşırsınız ki üzerine bir sürü dizi çalabilirsiniz; yeter ki o döngüye hangi dizileri kullanabileceğinizi bilin.

    Arkadaşlar ismi mod diye modların ses dizilerinden farklı, çok değişik şeyler olduğunu da düşünmeyin. Bunlara mod denmesinin sebebi tek bir diziden türemiş olmalarıdır. Yani majör bir dizinin yedi ayrı "modu" var.

    Şunu da unutmayın ki müzikte sınır yok. Önemli olan müzisyenin ne yaptığını bilmesi. Kesinlik de yok. Hiçbir zaman “Şu, şöyle olmak zorundadır.” gibi bir cümle kuramayız. Kurabilseydik müzik teorisine müzik teorisi değil müzik kanunu diyor olurduk. Teori denmesinin bir sebebi var.

    Teori işin en kolay kısmı. Önemli olan teoriyi kullanabilmek, konuya hakim olabilmek için enstrüman üzerinde konuyla ilgili yeterince tecrübe kazanmak. Bu da ciddi emek istiyor. Teoriyi anlattım, tecrübe konusunda ben de emek veriyorum, siz de verin. Konuyla ilgili bilgisi olan arkadaşların eklemek istediği bir şeyler olursa konuya cevap yazabilirler, ben de alıntı şeklinde eklerim buraya. Sormak istediğiniz bir şey olursa da sorabilirsiniz. Kolay gelsin.
    "Müzisyen olmak; bir şeyler yaratırken zevkten, o yarattığı şeyin farkında olamamak demektir."
    Eric Clapton

  2. mk61 adlı üyemizin mesajı 16 defa beğenildi.

    Ayberk Ay (14.10.14), bamargera (04.07.14), Burhan (30.05.14), Can (31.05.14), diler35 (29.05.14), Doutis (04.07.14), fazliemreguven (04.07.14), Hasan Ceylan (29.05.14), ibomako (30.05.14), lollol (29.05.14), Msic (29.05.14), r00t (29.05.14), Sound and Vision (29.05.14), spiritcrusher (03.08.14), Womper (31.05.14), yigitcansagir (04.07.14)

  3. #2
    Gitar Dersi Video
    Durumu: Msic çevrimdışı
    Üyelik tarihi: Feb 2012
    Yer: kastamonu
    Mesajlar: 101
    Ettiği Teşekkürler: 22
    11 Mesajına 16 Teşekkür Edildi.

    Standart

    tek kelime ile "mükemmel".Modlar hakkında hiçbir bilgim yoktu çok teşekkür ederim.sizin gibi insanların hakkı ödenmez vallaha. Helal edin hakkınızı

  4. Msic adlı üyemizin mesajını beğenen kullanıcılarımız:

    mk61 (30.05.14)

  5. #3
    Yasaklı
    Durumu: birkaranlikyol çevrimdışı
    Üyelik tarihi: Sep 2012
    Yer: Ordu
    Yaş: 18
    Mesajlar: 233
    Ettiği Teşekkürler: 6
    29 Mesajına 35 Teşekkür Edildi.

    Standart

    şimdi dorioana baktımda şöyle bir durum mudur bu yani '' do majör ile re dorianın tek farkı başlangıç ve bitiş sesleri? eğer böyleyse gerçekten çok kolaymış. ve de bilmediğim ve duymadığım bir konuydu. sevdiğim bir ağabeyimden güzel bir konu olmuş eyvallah

    Edit: selim hoca bu konudan bahsetmiş miydi? ben hatırlamıyorum da

  6. birkaranlikyol adlı üyemizin mesajını beğenen kullanıcılarımız:

    mk61 (30.05.14)

  7. #4
    Gitar Dersi Video
    Durumu: mk61 çevrimdışı
    Üyelik tarihi: Jul 2009
    Yer: Trabzon
    Yaş: 26
    Mesajlar: 795
    Ettiği Teşekkürler: 246
    278 Mesajına 478 Teşekkür Edildi.

    Standart

    Alıntı Msic Nickli Üyeden Alıntı Mesajı göster
    tek kelime ile "mükemmel".Modlar hakkında hiçbir bilgim yoktu çok teşekkür ederim.sizin gibi insanların hakkı ödenmez vallaha. Helal edin hakkınızı
    Ne demek kardeşim, ne hakkı. Teşekkürler güzel düşüncen için.

    Alıntı birkaranlikyol Nickli Üyeden Alıntı Mesajı göster
    şimdi dorioana baktımda şöyle bir durum mudur bu yani '' do majör ile re dorianın tek farkı başlangıç ve bitiş sesleri? eğer böyleyse gerçekten çok kolaymış. ve de bilmediğim ve duymadığım bir konuydu. sevdiğim bir ağabeyimden güzel bir konu olmuş eyvallah

    Edit: selim hoca bu konudan bahsetmiş miydi? ben hatırlamıyorum da
    Sesler aynı, kök ses farklı, evet; yalnız konuyu iyice okursan tek farkın bu olmadığını göreceksin. Ayrıca dediğim gibi, önemli olan enstrüman üzerinde konuya hakim olmak. Tecrübe edilmesi gereken çok şey var, kolay değil. Videolarda yok bu arada bu konu.
    "Müzisyen olmak; bir şeyler yaratırken zevkten, o yarattığı şeyin farkında olamamak demektir."
    Eric Clapton

  8. #5
    Gitar Dersi Video
    Durumu: bamargera çevrimdışı
    Üyelik tarihi: Jul 2010
    Yer: olmadıkyerler
    Mesajlar: 21
    Ettiği Teşekkürler: 8
    5 Mesajına 8 Teşekkür Edildi.

    Standart

    Çok önemli bir konu. Paylaşım için teşekkürler.

  9. #6
    Yasaklı
    Durumu: fazliemreguven çevrimdışı
    Üyelik tarihi: Jun 2014
    Yer: İzmir
    Yaş: 19
    Mesajlar: 77
    Ettiği Teşekkürler: 5
    3 Mesajına 3 Teşekkür Edildi.

    Standart

    Çok çok çok çok teşekkürler bu konular Selim Hoca'nın videolarında yoktu.

  10. #7
    Gitar Dersi Video
    Durumu: Ayberk Ay çevrimdışı
    Üyelik tarihi: Oct 2014
    Yer: İzmir Karşıyaka
    Yaş: 15
    Mesajlar: 10
    Ettiği Teşekkürler: 18
    0 Mesajına 0 Teşekkür Edildi.

    Standart

    Hiç duymadığım bir konuydu. Çok işime yaradı. Teşekkürler

Bu Konudaki Etiketler



Hakkımızda

Hızlı Bağlantılar

Sosyal Ağlar

Facebook Twitter youtube